محمد حسن خان اعتماد السلطنه

275

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

مىسازند او اختراع نموده است . ميرزا غلامرضا خوشنويس در خط نستعليق استادى ماهر و خداوند قلمى قادر بود . كتابهء مدرسهء سپه‌سالار اعظم حاج ميرزا حسين خان اوائلش به خط اوست . ميرزا محمد رضا كلهر در خط نستعليق بعد از مير عماد قزوينى بهتر از وى كسى را نشان نداده‌اند ، بلكه استادان اين هنر بزرگ خط او را خود در عرض خط مير نهاده‌اند . مردى درويش‌منش ، خوشخوى ، سبكروح ، بذله‌گوى است . محضرى مطبوع دارد و طلعتى محبوب . با همه اشتهار صيتش در آفاق و تقدمش بر كافهء خطاطين على الاطلاق هنوز از ديوان اعلى راتبه‌اى نخواسته و جرايه‌اى نگرفته است و برگ و ساز معاش همى از اجرت كتابت مىكند و به هنر بازو و حاصل سرپنجهء خويشتن روزگار مىگذراند . روزنامهء شرف و اردوى همايون و چند سفرنامهء همايونى را براى حقير تحرير كرده . استادش در خط ميرزا محمد خوانسارى شاگرد آقا محمد مهدى طهرانى بوده . در كماندارى و تيراندازى و اسب تازى نيز دعوى بلند دارد . ميرزا حسن فسوى از اجلهء افاضل شيراز است . نژادش به سيد صدر الدين على بن احمد مىرسد . تاريخ فارسنامه از تصانيف اوست و الحق اثرى جليل و تاريخى عظيم مىباشد . طاوس العرفاء اصفهانى نامش حاج ميرزا محمد كاظم و از جملهء معاريف عرفاء و مرشدين طالبان طريقت بود در سلسلهء نعمة اللهيه . زمانى دراز دستگيريها و سرسپردگيها همه به اعتبار و اختيار او به وقوع مىرسيد . شهرت اين شخص در تمام ايران منبسط است . رحلتش در دار الخلافه اتفاق افتاده . ابو نصر فتح الله خان شيبانى كاشانى از سخنوران مشهور اين دوران است . نظم و نثر هردو را استادانه مىپردازد . رساله‌هاى چند از آن سخن‌سنج دانشمند به نظر رسيده و بعضى مطبوع افتاده . ميرزا طاهر اصفهانى ديباجه‌نگار ديباچه‌نگار نژادش به شيخ زاهد گيلانى مىرسد و قضاء دار السلطنهء اصفهان از اوائل دولت قاجار در خاندان ايشان است . كتاب گنج شايگان را در تراجم مادحين ميرزا آقا خان نورى صدر اعظم ساخته . مىگويند در اعجاب بر آن كتاب كلمه‌اى بر زبان آورد كه مايهء شئامت شد و مورث ندامت گرديد . در شعر « شعرى » تخلص مىكرده طبع ترسلش سرشار بوده است . در سال يكهزار